Przemoc nie zawsze pozostawia widoczne ślady. Może przybierać postać uderzeń i innych zachowań naruszających nietykalność fizyczną, ale również ciągłego poniżania, zastraszania czy wywoływania cierpienia psychicznego. W określonych okolicznościach takie zachowania mogą zostać zakwalifikowane jako znęcanie się i prowadzić do odpowiedzialności karnej.
Co to jest znęcanie się fizyczne i psychiczne?
Przestępstwo znęcania się zostało uregulowane w art. 207 Kodeksu karnego. Podstawowy typ tego przestępstwa obejmuje fizyczne lub psychiczne znęcanie się nad osobą najbliższą albo inną osobą pozostającą w stałym lub przemijającym stosunku zależności od sprawcy.
- Przemoc fizyczna może przyjmować różne formy, np. bicie, popychanie czy inne zachowania powodujące fizyczne cierpienie.
- Przemoc psychiczna może natomiast polegać m.in. na uporczywym poniżaniu, zastraszaniu, wyzywaniu lub innych zachowaniach powodujących cierpienie psychiczne.
Zastraszanie może w określonych okolicznościach wiązać się również z odpowiedzialnością za groźby karalne, jeżeli spełnione są przesłanki przewidziane w Kodeksie karnym.
To, czy konkretne działania wyczerpują znamiona przestępstwa, zależy jednak od całokształtu okoliczności sprawy. Pojęcie znęcanie się nad rodziną jest często używane potocznie, jednak art. 207 k.k. nie ogranicza się wyłącznie do członków rodziny. Przepis obejmuje również inne wskazane w nim kategorie osób.
Jak udowodnić znęcanie się psychiczne?
Przemoc psychiczna może być trudniejsza do udokumentowania niż przemoc pozostawiająca widoczne obrażenia. Nie oznacza to jednak, że nie można jej wykazać w postępowaniu karnym.
W sprawie mogą mieć znaczenie zeznania osoby pokrzywdzonej i świadków, wiadomości SMS, e-maile, komunikatory, nagrania, dokumentacja medyczna, dokumentacja związana z procedurą Niebieskiej Karty, notatki z interwencji Policji czy inne materiały wskazujące na przebieg zdarzeń.
Odpowiedź na pytanie jak udowodnić znęcanie psychiczne w sądzie zawsze zależy zatem od konkretnego przypadku. Nie istnieje jeden rodzaj dowodu, którego przedstawienie jest konieczne w każdej sprawie. Dowody są oceniane łącznie, z uwzględnieniem okoliczności konkretnego postępowania.
Co grozi za znęcanie się fizyczne i psychiczne?
Zgodnie z art. 207 § 1 Kodeksu karnego za znęcanie się fizyczne lub psychiczne nad osobą najbliższą albo osobą pozostającą w stałym lub przemijającym stosunku zależności od sprawcy grozi kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat.
- Jeżeli znęcanie się dotyczy osoby nieporadnej ze względu na jej wiek, stan psychiczny lub fizyczny, – kara pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 8 lat.
- Jeżeli czyn jest połączony ze stosowaniem szczególnego okrucieństwa – kara pozbawienia wolności od roku do 10 lat.
- Jeżeli następstwem czynu jest targnięcie się pokrzywdzonego na własne życie – – kara pozbawienia wolności od lat 2 do 15.
Dlatego odpowiedź na pytanie co grozi za znęcanie się nad bliskimi zależy m.in. od sposobu działania, osoby pokrzywdzonej, następstw zachowania i jego kwalifikacji prawnej.
Znęcanie się nad rodziną konsekwencje prawne może oznaczać również zastosowanie środków służących ochronie osoby doznającej przemocy, np. zakazu zbliżania lub kontaktowania się czy rozwiązań prowadzących do izolacja sprawcy od osoby zagrożonej.
Jak zgłosić znęcanie się na policję?
Osoba, która doświadcza przemocy, może złożyć zawiadomienie o przestępstwie na Policji lub w prokuraturze. W sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia należy korzystać z pomocy służb ratunkowych.
Zgłaszając zdarzenia, warto możliwie dokładnie opisać ich przebieg, wskazać osoby posiadające wiedzę o sytuacji oraz przedstawić posiadane dowody. Brak kompletnego materiału dowodowego nie oznacza jednak, że pokrzywdzony nie może dokonać zawiadomienia.
Osoba zastanawiająca się, gdzie zgłosić przemoc psychiczną w rodzinie, może zwrócić się nie tylko do Policji lub prokuratury. Pomocy udzielają również podmioty działające w ramach systemu przeciwdziałania przemocy domowej.
Pomoc prawna w sprawach o znęcanie się
Sprawy dotyczące przemocy i znęcania się należą do szczególnie złożonych postępowań, ponieważ często wymagają odtworzenia wydarzeń trwających przez dłuższy czas. Osoba zastanawiająca się, jak uzyskać pomoc prawną dla pokrzywdzonych przemocą, może skorzystać m.in. z pomocy adwokata, który przeanalizuje sytuację, dokumenty i dostępne środki ochrony.
Pomoc prawnika może być potrzebna również osobie podejrzanej lub oskarżonej. Obrona podejrzanego o znęcanie się może obejmować analizę materiału dowodowego, udział obrońcy w czynnościach procesowych i przedstawienie stanowiska klienta.
Pomoc prawna w sprawach karnych – Wodzisław Śląski i Rybnik
Osoby potrzebujące pomocy prawnej w związku z postępowaniem karnym mogą skontaktować się z Kancelarią Adwokacką w Wodzisławiu Śląskim. W sprawach dotyczących odpowiedzialności karnej dostępna jest również pomoc adwokata w sprawach karnych w Wodzisławiu Śląskim, zarówno dla osób pokrzywdzonych, jak i podejrzanych lub oskarżonych.
Pomoc prawna dostępna jest również w ramach kancelarii prawnej w Rybniku. Kancelaria prowadzi sprawy na terenie całej Polski, a wstępna konsultacja może odbyć się telefonicznie, e-mailowo lub przez komunikatory, bez konieczności osobistego przyjazdu.
Pomoc w sprawach karnych w innych miastach
Kancelaria prowadzi sprawy karne również poza Wodzisławiem Śląskim i Rybnikiem. Informacje o zakresie pomocy można znaleźć na stronach dotyczących adwokata w sprawach karnych w Bielsku-Białej, pomocy w sprawach karnych w Siedlcach, adwokata prawa karnego w Legnicy oraz adwokata do spraw karnych w Zamościu. Konsultacje mogą odbywać się również zdalnie, a sposób prowadzenia sprawy ustalany jest indywidualnie.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Co to jest Niebieska Karta i kiedy jest zakładana?
Niebieska Karta jest elementem procedury służącej przeciwdziałaniu przemocy domowej. Procedura zostaje wszczęta przez wypełnienie formularza „Niebieska Karta – A”, gdy w toku czynności służbowych lub zawodowych powstanie podejrzenie stosowania przemocy domowej albo w wyniku zgłoszenia świadka. Jej wszczęcie i prowadzenie nie wymaga zgody osoby doznającej przemocy ani osoby podejrzewanej o jej stosowanie.
Jakie dowody są potrzebne do udowodnienia znęcania się?
W zależności od sprawy znaczenie mogą mieć zeznania świadków, wiadomości, nagrania, dokumentacja medyczna, dokumenty związane z Niebieską Kartą, informacje o interwencjach Policji oraz inne dowody dotyczące relacji między stronami i konkretnych zdarzeń. Nie istnieje jeden obowiązkowy zestaw dowodów – ich znaczenie ocenia się w okolicznościach konkretnej sprawy.
Czy można wycofać zarzuty o znęcanie się?
Potocznie mówi się o „wycofaniu zarzutów”, ale w przypadku przestępstwa z art. 207 k.k. sprawa nie zależy wyłącznie od późniejszej decyzji pokrzywdzonego. Jest to przestępstwo ścigane z urzędu, dlatego po uzyskaniu informacji uzasadniających prowadzenie postępowania organy ścigania podejmują decyzje procesowe zgodnie z przepisami. Zmiana stanowiska osoby pokrzywdzonej może mieć znaczenie dla materiału dowodowego, ale sama w sobie nie powoduje automatycznego zakończenia sprawy.
