Kasacja jest jednym z tych środków prawnych, wokół których powstaje wiele nieporozumień. Często traktuje się ją jako kolejną możliwość odwołania się od niekorzystnego rozstrzygnięcia. Jej rola jest jednak inna. Sąd Najwyższy nie rozpoznaje sprawy po raz trzeci na takich samych zasadach jak sądy pierwszej i drugiej instancji. Czym jest i co warto wiedzieć o kasacji?
Czym jest postępowanie kasacyjne?
Postępowanie kasacyjne jest nadzwyczajnym postępowaniem prowadzonym przed Sądem Najwyższym, którego celem jest zbadanie, czy prawomocne orzeczenie wydane przez sąd odwoławczy zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Kasacja przysługuje od prawomocnych wyroków sądu odwoławczego kończących postępowanie. Oznacza to, że wcześniej musi zakończyć się postępowanie przed sądem drugiej instancji, a wydany prawomocny wyrok staje się podstawą do rozważenia wniesienia kasacji.
Warto pamiętać, że kasacja wyrok nie oznacza kolejnej apelacji. Sąd Najwyższy nie bada ponownie wszystkich dowodów ani nie przesłuchuje świadków. Analizuje wyłącznie to, czy w sprawie doszło do istotnego naruszenia prawa.
Kto może złożyć kasację?
Co do zasady kasację na korzyść lub niekorzyść oskarżonego mogą wnieść strony postępowania, jednak obowiązuje tzw. przymus adwokacko-radcowski. Oznacza to, że kasację sporządza i podpisuje profesjonalny pełnomocnik. Wyjątek dotyczy m.in. Prokuratora Generalnego, Rzecznika Praw Obywatelskich oraz niektórych innych uprawnionych organów, które mogą wnosić kasację samodzielnie.
W praktyce osoba skazana, pokrzywdzony lub oskarżyciel posiłkowy powinni skorzystać z pomocy profesjonalisty. W takiej sytuacji wsparcia może udzielić adwokat prawo karne, który oceni, czy w konkretnej sprawie istnieją ustawowe podstawy do wniesienia kasacji.
Warto wiedzieć, że w wyszukiwarkach często pojawia się pytanie kto może wnieść skargę kasacyjną. Warto jednak pamiętać, że pojęcie skarga kasacyjna odnosi się przede wszystkim do postępowań cywilnych oraz sądowoadministracyjnych. W sprawach karnych właściwym określeniem jest kasacja.
Jakie są podstawy kasacji?
Nie każda niekorzystna decyzja sądu uzasadnia wniesienie kasacji. Podstawy kasacyjne zostały określone w Kodeksie postępowania karnego i mają charakter wyjątkowy.
Najczęściej kasację można oprzeć na:
- rażącym naruszeniu prawa, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia,
- bezwzględnych przyczynach odwoławczych wskazanych w ustawie.
W praktyce mogą wystąpić sytuacje, które stanowią naruszenie prawa materialnego albo naruszenie przepisów postępowania, o ile uchybienie miało istotny wpływ na treść prawomocnego orzeczenia.
Nie można natomiast skutecznie oprzeć kasacji wyłącznie na twierdzeniu, że sąd błędnie ocenił wiarygodność świadków lub niewłaściwie ustalił stan faktyczny, jeżeli nie wiąże się to z naruszeniem prawa. Przy analizie zasadności kasacji duże znaczenie ma również orzecznictwo Sądu Najwyższego, które wskazuje sposób interpretacji przepisów i pomaga ocenić szanse powodzenia środka zaskarżenia.
Jak długo trwa postępowanie kasacyjne?
Nie istnieje ustawowy termin, w jakim Sąd Najwyższy musi rozpoznać kasację.Czas trwania postępowania zależy od stopnia skomplikowania sprawy, liczby wpływających spraw oraz obciążenia Sądu Najwyższego. W praktyce postępowanie może trwać od kilku miesięcy do kilku lat.
Wiele osób wyszukuje informacje pod hasłem terminy w postępowaniu kasacyjnym. W sprawach karnych najważniejszym terminem jest termin do wniesienia kasacji, który wynosi 30 dni od doręczenia stronie wyroku z uzasadnieniem wydanego przez sąd odwoławczy.
Gdzie składa się kasację?
Kasację wnosi się do Sądu Najwyższego, jednak składa się ją za pośrednictwem sądu odwoławczego, który wydał zaskarżone orzeczenie. Sąd drugiej instancji dokonuje wstępnej kontroli formalnej pisma, a następnie przekazuje sprawę do Sądu Najwyższego.
Jaka jest różnica między apelacją a kasacją?
Najważniejsza różnica polega na celu obu środków zaskarżenia.
- Apelacja jest zwykłym środek odwoławczy, który pozwala na ponowne zbadanie sprawy zarówno pod względem ustaleń faktycznych, jak i zastosowania prawa.
- Kasacja jest natomiast nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, który przysługuje dopiero po zakończeniu postępowanie przed sądem drugiej instancji i dotyczy przede wszystkim poważnych naruszeń prawa.
A zatem w kwestii postępowanie kasacyjne a apelacja różnice należy wskazać, że apelacja prowadzi do ponownej kontroli całej sprawy, natomiast kasacja służy wyłącznie kontroli legalności prawomocnego orzeczenia.
Kancelaria prowadzi sprawy w lokalizacjach:
Adwokat prawo karne Kraków
Adwokat prawo karne Jelenia Góra
Adwokat prawo karne Bielsko-Biała
Kiedy można złożyć kasację?
Kasację można wnieść dopiero wtedy, gdy zapadnie prawomocny wyrok wydany przez sąd odwoławczy kończący postępowanie. Termin na wniesienie kasacji wynosi 30 dni od dnia doręczenia wyroku z uzasadnieniem stronie uprawnionej.
Przed podjęciem decyzji warto skonsultować sprawę z profesjonalnym pełnomocnikiem, ponieważ nie każda sprawa spełnia ustawowe podstawy kasacyjne.
W sprawach karnych osoby z Wodzisławia Śląskiego i okolic mogą skorzystać ze wsparcia adwokata w Wodzisławiu Śląskim również na etapie oceny możliwości wniesienia kasacji.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Czy kasacja wstrzymuje wykonanie wyroku?
Nie. Samo wniesienie kasacji co do zasady nie wstrzymuje wykonania prawomocnego orzeczenia. Sąd Najwyższy może jednak wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia.
Jakie są skutki uwzględnienia kasacji?
Jeżeli Sąd Najwyższy uwzględni kasację, uchyla zaskarżone orzeczenie w całości lub w części. W zależności od okoliczności może następnie przekazać sprawę właściwemu sądowi do ponownego rozpoznania albo – w przypadkach przewidzianych przez prawo – samodzielnie zakończyć postępowanie, np. umarzając je.
Czy każdy wyrok można zaskarżyć kasacją?
Nie. Kasacja nie przysługuje od każdego wyroku. Strony mogą ją wnieść od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie, przy czym przepisy przewidują dodatkowe ograniczenia dotyczące dopuszczalności kasacji. Nie wystarczy również samo niezadowolenie z rozstrzygnięcia.
